Contoh Output SPSS dan Tafsiran Ujian ANOVA

1. ANOVA Sehala (One-Way ANOVA)

Situasi Kajian

Seorang guru ingin menguji sama ada terdapat perbezaan min markah Matematik pelajar berdasarkan jenis sekolah (Bandar, Luar Bandar, Swasta).

Output SPSS (contoh)

ANOVA Table

Sumber Variasi	Jumlah Kuasa Dua (SS)	df	Min Kuasa Dua (MS)	F	Sig.
Antara Kumpulan	520.45	2	260.22	6.87	0.003
Dalam Kumpulan	1135.30	30	37.84
Jumlah	1655.75	32

Tafsiran

• Nilai Sig. = 0.003 < 0.05, maka terdapat perbezaan signifikan min markah Matematik antara jenis sekolah.
• Namun, ANOVA tidak beritahu kumpulan mana yang berbeza.
• Untuk mengenal pasti kumpulan spesifik, jalankan Post Hoc Test (contohnya Tukey).

---

2. ANOVA Dua Hala (Two-Way ANOVA)

Situasi Kajian

Seorang penyelidik ingin menguji sama ada jenis sekolah (Bandar vs Luar Bandar) dan jantina (Lelaki vs Perempuan) mempengaruhi pencapaian Sains pelajar.

Output SPSS (contoh)

Tests of Between-Subjects Effects

Sumber Variasi	Jumlah Kuasa Dua	df	Min Kuasa Dua	F	Sig.
Jenis Sekolah	245.60	1	245.60	5.32	0.027
Jantina	310.75	1	310.75	6.73	0.015
Jenis Sekolah × Jantina	122.40	1	122.40	2.11	0.156
Ralat (Error)	1840.50	40	46.01
Jumlah	2519.25	43

Tafsiran

• Jenis Sekolah (Sig. = 0.027 < 0.05): Terdapat perbezaan signifikan pencapaian Sains antara pelajar sekolah bandar dan luar bandar.
• Jantina (Sig. = 0.015 < 0.05): Terdapat perbezaan signifikan pencapaian Sains antara lelaki dan perempuan.
• Interaksi (Sig. = 0.156 > 0.05): Tiada interaksi signifikan antara jenis sekolah dan jantina. Maksudnya, kesan jenis sekolah tidak bergantung pada jantina, dan sebaliknya.

---

Kesimpulan

• ANOVA Sehala: Sesuai untuk menguji perbezaan purata antara lebih daripada dua kumpulan bagi satu faktor.
• ANOVA Dua Hala: Lebih kompleks kerana boleh menguji dua faktor serentak dan melihat sama ada wujud interaksi antara keduanya.
• SPSS membantu: Menyediakan keputusan yang cepat, jelas, dan mudah ditafsir dengan berpandukan nilai Sig. (p-value).