Ujian-T dalam Statistik Inferensi

Ujian-T ialah salah satu kaedah statistik inferensi yang digunakan untuk membandingkan min (purata) antara kumpulan atau keadaan tertentu. Tujuannya adalah untuk menilai sama ada perbezaan min yang diperoleh adalah signifikan atau hanya berlaku secara kebetulan.

Secara umum, terdapat empat jenis Ujian-T yang sering digunakan:

1. Ujian-T Sampel Bebas (Independent Samples T-Test)
2. Ujian-T Pengukuran Berulangan (Repeated Measures T-Test)
3. Ujian-T Sampel Padanan (Paired Sample T-Test)
4. Ujian-T Satu Sampel (One Sample T-Test)

Mari kita lihat setiap jenis dengan lebih terperinci 👇

---

1. Ujian-T Sampel Bebas (Independent Samples T-Test)

Definisi

Digunakan untuk membandingkan dua kumpulan yang berbeza dan tidak berkaitan antara satu sama lain.

Contoh

Seorang penyelidik ingin mengetahui sama ada terdapat perbezaan skor ujian Matematik antara pelajar lelaki dan pelajar perempuan.

• Kumpulan 1: Pelajar lelaki
• Kumpulan 2: Pelajar perempuan

Syarat Asas

• Data berskala selang atau nisbah.
• Taburan data normal.
• Varians antara kumpulan adalah homogen (homogeneity of variance).

---

2. Ujian-T Pengukuran Berulangan (Repeated Measures T-Test)

Definisi

Digunakan apabila kumpulan yang sama diukur lebih daripada sekali, biasanya sebelum dan selepas intervensi.

Contoh

Seorang guru ingin menguji keberkesanan kaedah pengajaran baharu. Skor pelajar direkodkan:

• Sebelum kaedah pengajaran baharu
• Selepas kaedah pengajaran baharu

Oleh sebab orang yang sama dinilai dua kali, maka digunakan ujian-T pengukuran berulangan.

Syarat Asas

• Subjek yang sama diuji berulang kali.
• Data taburannya normal.

---

3. Ujian-T Sampel Padanan (Paired Sample T-Test)

Definisi

Digunakan apabila terdapat padanan antara peserta dalam dua kumpulan.

Contoh

Dalam kajian tentang keberkesanan ubat, seorang penyelidik membandingkan:

• Pesakit A yang diberi ubat sebenar.
• Pesakit B (pasangan A) yang mempunyai umur, jantina, dan tahap kesihatan yang sama, tetapi diberi ubat plasebo.

Di sini, setiap peserta dalam kumpulan pertama dipadankan dengan peserta dalam kumpulan kedua.

---

4. Ujian-T Satu Sampel (One Sample T-Test)

Definisi

Digunakan untuk membandingkan purata satu kumpulan sampel dengan purata populasi yang diketahui.

Contoh

Purata markah ujian Matematik kebangsaan ialah 70. Seorang guru ingin menguji sama ada purata skor ujian murid di sekolahnya berbeza daripada purata kebangsaan.

• Hipotesis nul (H₀): Purata markah sekolah sama dengan 70.
• Hipotesis alternatif (H₁): Purata markah sekolah berbeza daripada 70.

---

Ringkasan

Jenis Ujian-T	Situasi Penggunaan	Contoh Kajian
Sampel Bebas	Dua kumpulan yang berbeza	Pelajar lelaki vs perempuan
Pengukuran Berulangan	Kumpulan sama diuji dua kali	Skor sebelum & selepas intervensi
Sampel Padanan	Dua kumpulan dipadankan	Pesakit diberi ubat vs plasebo (dipadankan umur & jantina)
Satu Sampel	Satu kumpulan dibandingkan dengan nilai tertentu	Skor pelajar dibandingkan dengan purata kebangsaan

---

Kesimpulan

Ujian-T ialah alat analisis statistik yang sangat penting dalam kajian pendidikan, psikologi, dan sains sosial. Pemilihan jenis ujian bergantung pada reka bentuk kajian dan jenis data yang diperoleh. Dengan memahami perbezaan antara ujian-ujian ini, penyelidik dapat membuat keputusan yang lebih tepat dan sahih.