Statistik Deskriptif

Statistik deskriptif ialah satu kaedah dalam statistik yang digunakan untuk menggambarkan, meringkaskan, dan menyusun data supaya lebih mudah difahami. Ia tidak membuat kesimpulan umum tentang populasi, sebaliknya hanya memberi gambaran terhadap data yang dikumpulkan.

Statistik deskriptif terbahagi kepada dua komponen utama:

---

1. Mengukur Kecenderungan Pusat

Kecenderungan pusat digunakan untuk menentukan nilai yang mewakili "pusat" atau titik keseimbangan dalam set data. Antara ukuran yang digunakan ialah:

• Min (Purata)
  Min ialah jumlah semua nilai data dibahagi dengan bilangan data.

  $$Min = \frac{\Sigma x}{n}$$

  Contoh: Jika markah pelajar = 70, 80, 90 → Min = (70+80+90)/3 = 80.

• Median
  Median ialah nilai tengah setelah data disusun mengikut urutan menaik atau menurun. Jika bilangan data genap, median ialah purata dua nilai tengah.
  Contoh: Data = 10, 20, 30, 40 → Median = (20+30)/2 = 25.

• Mod
  Mod ialah nilai yang paling kerap muncul dalam sesuatu set data.
  Contoh: Data = 2, 3, 3, 4, 5 → Mod = 3.

---

2. Mengukur Keserakan

Keserakan ialah ukuran yang menunjukkan sejauh mana data tersebar atau berbeza antara satu sama lain.

• Julat
  Julat = Nilai maksimum – Nilai minimum.
  Contoh: Data = 5, 7, 10, 12 → Julat = 12 – 5 = 7.

• Sela (Interkuartil)
  Sela digunakan untuk mengukur penyebaran data di antara kuartil pertama (Q1) dan kuartil ketiga (Q3).

  $$Sela = Q3 - Q1$$

  Ia lebih stabil berbanding julat kerana tidak dipengaruhi nilai ekstrem.

• Sisihan Piawai
  Sisihan piawai mengukur purata jauh setiap nilai data daripada min.
  Nilai besar → data lebih berselerak,
  Nilai kecil → data lebih terkumpul dekat min.

• Varians
  Varians ialah kuasa dua sisihan piawai. Ia memberi gambaran tentang sejauh mana data menyimpang daripada min.

  $$Varians = \frac{\Sigma (x - \bar{x})^2}{n}$$

---

3. Analisis Data Deskriptif

Dalam amalan, statistik deskriptif digunakan untuk:

• Menyusun data ke dalam jadual kekerapan.

• Menghasilkan graf dan carta seperti histogram, pie chart, atau bar chart.

• Menyediakan ringkasan data melalui nilai min, median, mod, julat, sisihan piawai, dan varians.

Contoh aplikasi:

• Dalam pendidikan: menganalisis markah peperiksaan pelajar.

• Dalam perniagaan: menganalisis jualan bulanan.

• Dalam penyelidikan sosial: melihat purata pendapatan responden.